Moje konto Moje konto
Koszyk jest pusty
Szybki kontakt

Nasi doradcy chętnie odpowiedzą na Twoje pytania. Pomożemy Ci dobrać optymalne rozwiązanie, gwarantując atrakcyjną cenę, a także wysoką jakość wykonania.

 

tel. 517 192 332
biuro@hydrotec.pro

 

zobacz więcej »

Osadnik gnilny i co dalej?


Rynek przydomowych oczyszczalni oferuje mnogość ciekawych konstrukcji. Wspólnym mianownikiem wszystkich systemów jest osadnik gnilny. Różnice polegają przede wszystkim na rozwiązaniach mających zapewnić redukcję związków biogenicznych, zwłaszcza w warunkach tlenowych. Ich budowa oraz działanie zostały opisane poniżej. Kompaktowe urządzenia, bez osadników gnilnych zostaną opisane w późniejszych artykułach.

Osadnik gnilny- urządzenie stosowane w przydomowych oczyszczalniach ścieków jako pierwszy etap oczyszczania. Zazwyczaj jest to zbiornik jedno, dwu lub trzykomorowy wykonany z tworzywa sztucznego lub żelbetu. Minimalne objętości tego typu urządzeń definiuje norma DIN 4261 mówiąca o 0,3m3/osobę, jednak nie mniej niż 3m3 całkowitej pojemności. Polska norma PN-EN 12566-1:2004/A1 przewiduje minimalną objętość 2m3. Nie ma górnego ograniczenia objętościowego dla tego typu urządzeń. Istotnym jest również stosunek wielkości komór wynoszący 2:1 dla urządzeń dwukomorowych i 2:1:1 dla trzykomorowych. W zasadzie dokonując wyboru oczyszczalni, parametry osadnika są już wyliczone przez producenta w stosunku do równoważnej liczby mieszkańców (RLM) czyli mieszkańców stale zamieszkujących budynek. Ważnym elementem jest lokalizacja urządzenia. Zaleca się jego montaż w pobliżu domu tak aby odpływający ściek z budynku nie uległ nadmiernemu wychłodzeniu. Wyższa temperatura ścieków sprzyja zachodzącym procesom w osadniku, zwłaszcza fermentacji.

Osadniki pełnią dwufunkcyjną formę oczyszczania- mechaniczną i biologiczną w warunkach beztlenowych. Mechaniczne oczyszczanie polega na zatrzymaniu cząstek stałych organicznych i mineralnych opadających na dno zbiornika w wyniku sedymentacji jak również zatrzymanie wszelkiego rodzaju flotujących tłuszczy i olejów unoszących się na powierzchni cieczy w postaci kożucha. Nierozpuszczone cząstki stałe, opadają na dno tworząc osad, ulegający z czasem fermentacji. W wyniku tego procesu część stałych zanieczyszczeń jest mineralizowana i pozostaje w osadniku, a substancje rozpuszczone w ściekach odpływają z niego w postaci wyklarowanej cieczy. Działanie osadnika gnilnego jest niezastąpione jednak niewystarczające w procesie oczyszczania ścieków. Jego przybliżoną skuteczność ocenia się następująco:
BZT5- redukcja do 40%
Zawiesina ogólna- redukcja do 90%
Azot ogólny- redukcja do 40%
Fosfor ogólny- brak redukcji

Poza osadnikami gnilnymi stosuje się kilka wariantów technologicznych będących uzupełnieniem jego efektów oczyszczania. Do metod naturalnych zalicza się:

Drenaż rozsączający- najpopularniejsze, najprostsze i najtańsze rozwiązanie. Drugi stopień oczyszczania ścieków po wstępnym oczyszczeniu w osadniku gnilnym. Stanowi układ rur PVC o średnicy 110mm odpowiedniej perforacji połączonych za pomocą odpowiednich kształtek. Początek układu drenarskiego otwiera studzienka rozdzielcza rozprowadzająca równomiernie ścieki na poszczególne sekcje drenażu. Najczęściej spotykanym układem są trzy równoległe sekcje oddalone od siebie o minimum 1,5m o długościach do maksymalnie 25m (w przybliżeniu jest to ok. 12m rury na mieszkańca). Końce rur zakończone są wywiewkami lub połączone w zamknięty układ z wyprowadzoną w środkowej części pojedynczym kominkiem wywiewnym.
Budowę drenażu rozpoczyna się od wykonania wykopów liniowych o szerokości 0,5 i głębokości ok.0,85m. Na dnie układana jest warstwa podsypki o minimalnej grubości 0,25m. Idealnym materiałem jest żwir płukany o uziarnieniu od 8 do 32mm. Na wstępnie wyrównanej podsypce układa się rury z odpowiednim spadkiem. Zwykle jest to przedział od 0,5 do 1,5%. Ustabilizowane rury obsypuje się tym samym materiałem, z którego wykonano podsypkę na wysokość minimum 0,05m ponad wierzch rury. Wyrównaną obsypkę należy wyrównać i przykryć geowłókniną, pełniącą rolę filtra i zabezpieczającą drenaż przed cząsteczkami gruntu rodzimego użytego do uzupełnienia pozostałej części wykopu. Brak geowłókniny z czasem może doprowadzić do zakolmatowania porów wokół drenażu, a tym samym obniżenie jego sprawności poprzez ziarna gruntu infiltrujące wraz z wodą w głąb profilu glebowego.
Zasada działania jest bardzo prosta. Odpowiednio perforowane rury obsypane są gruntem przepuszczalnym o odpowiednim uziarnieniu. Przedostające się ścieki z drenażu opływają ziarna gruntu na których z czasem wytwarza sie błona biologiczna złożona z mikroorganizmów asymilujących zanieczyszczenia. Odpowiednia wentylacja wspomaga zachodzące procesy oczyszczania. Następnie oczyszczone ścieki infiltrują bezpośrednio do gruntu rodzimego, najlepiej o dobrej przepuszczalności.

Zalety oczyszczalni drenażowych:
- niska cena zakupu
- prosta budowa, montaż i obsługa
- odporność na nierównomierny dopływ ścieków
Wady oczyszczalni drenażowych:
- konieczność stosowania preparatów wspomagających proces oczyszczania
- konieczność przeznaczenia znacznej powierzchni działki pod budowę drenażu (od 60 do 90m2)
- z czasem grunt wokół drenażu ulega zakolmatowaniu w wyniku rozrastającej się błony biologicznej
- brak kontroli jakości oczyszczania

Uwaga! Długość drenażu podyktowana jest ilością stałych mieszkańców (RLM). Objętość podsypki/obsypki drenażu uzależniona jest od gruntu rodzimego. Proponujemy zastosowanie testu perkolacyjnego. Powyższe dane są wartościami ogólnymi. Należy stosować się do DTR (Dokumentacja Techniczno- Ruchowa) dołączanej do każdego urządzenia. W przypadku wątpliwości prosimy o kontakt.

Filtr piaskowy- opiera się na dwóch drenażach- rozsączającym i zbierającym, umieszczonych w gruncie piaskowym/ żwirowym. Analogicznie jak w przypadku oczyszczalni drenażowej tuż za osadnikiem gnilnym montowana jest studzienka rozdzielcza zadaniem której jest równomierne rozprowadzenia ścieków na poszczególne sekcje drenażu. Pod drenażem rozsącząjącym w montuje się drenaż zbierający mający za zadanie ujęcie ścieków oczyszczonych infiltrujących przez piaskowe/ żwirowe wypełnienie. Ujęte ścieki kierowane są do studzienki zbiorczej, a następnie do odbiornika lub studni chłonnej. Ważnym jest aby dno koryta pod filtrem zostało dokładnie uszczelnione za pomocą folii jeśli nie występują poniżej naturalne grunty nieprzepuszczalne takie jak glina czy ił. Teoretycznie rozróżniamy dwa typy filtrów piaskowych- z przepływem ścieków poziomym i pionowym. W praktyce ten drugi jest częściej stosowany.
Wykonanie filtra z pionowym przepływem rozpoczyna się od wykopania koryta na głębokość ok. 1,85m. Dno wykopu należy wyrównać przy okazji sprawdzając czy nie są widoczne wystające z gruntu kamienie czy ostre przedmioty mogące później uszkodzić folię. W miejscach gdzie będą przebiegać rury drenażu zbierającego warto wykonać niewielkie zagłębienia z odpowiednimi spadkami w kierunku odpływu ścieków. Kolejnym etapem budowy jest uszczelnienie koryta za pomocą folii. Na dnie wykonanych wcześniej zagłębieniach układamy rury drenażu ze spadkiem minimalnym 0,5%. Całość koryta wypełniamy piaskiem pozostawiając ok. 0,85m do poziomu gruntu. Na tym poziomie układamy drenaż rozsączający dokładnie w taki sam sposób jak w przypadku typowych oczyszczalni z drenażem.
Również działanie jest zbliżone do rozwiązania opisywanego powyżej. Wstępnie podczyszczone ścieki w osadniku gnilnym przepływają do studzienki rozdzielczej kierującej je na drenaż rozsączający. Wokół ziaren piasku czy żwiru po kilku tygodniach od rozruchu oczyszczalni zaobserwować można śluzowatą otoczkę nazywaną błoną biologiczną złożoną z mikroorganizmów odżywiających się substancjami zawartymi w ściekach. Przepływające ścieki w głąb profilu piaskowego ulegają sukcesywnemu oczyszczeniu. Ułożony na dnie drenaż ujmuje ścieki i doprowadza je do studzienki zbiorczej, a ta z kolei kieruje je do odbiornika jakim może być rzeka, staw lub studnia chłonna.

Zalety oczyszczalni z filtrem piaskowym:
- niska cena zakupu
- prosta budowa, montaż i obsługa
- odporność na nierównomierny dopływ ścieków
Wady oczyszczalni z filtrem piaskowym:
- konieczność stosowania preparatów wspomagających proces oczyszczania
- konieczność przeznaczenia znacznej powierzchni działki pod budowę filtra
- z czasem grunt wokół drenażu ulega zakolmatowaniu w wyniku rozrastającej się błony biologicznej
- budowa wymaga sporego nakładu pracy

Uwaga! Długość drenażu jak i objętość filtra piaskowego podyktowana jest ilością stałych mieszkańców (RLM).

System hydrofitowy (oczyszczalnia hydrobotaniczna)- jej funkcjonowanie opiera się na rozwijaniu błony biologicznej w złożu gruntowym, podobnie jak w dwóch opisywanych powyżej przykładach z dodatkowym wspomaganiem procesu oczyszczania przez odpowiednio dobraną roślinność. Jej udział w procesie oczyszczania sięga maksymalnie 20%. Przy budowaniu tego typu oczyszczalni praktykowane są dwa rozwiązania- przepływem poziomym i pionowym ścieków.
Rozwiązanie z przepływem poziomym opiera się na doprowadzeniu podczyszczonych ścieków w osadniku gnilnym w górnej części poletka filtracyjnego od strony osadnika, a ujęciu oczyszczonych ścieków po przeciwległej, dolnej części koryta za pomocą odpowiedniego drenażu. Drenaż doprowadzający ścieki jak i zbierający warto wykonać z materiału o frakcji zbliżonej do 32mm, co pozwoli na równomierne nawodnienie poletka jak i ujęcie oczyszczonych ścieków z całej jego szerokości. Zastosowanie roślin, zwłaszcza tych z ekosystemów bagiennych takich jak: trzcina pospolita, wierzba krzewiasta, pałka wodna, sit czy turzyca w dodatkowym stopniu przyczynia się redukcji biogenów.
Drugim rozwiązaniem, częściej stosowanym jak i bardziej skutecznym jest przepływ pionowy ścieków przez materiał filtracyjny. Budowa tego systemu jest identyczna jak filtra piaskowego, a jedyną różnicą są nasadzenia roślin na jego powierzchni.
Działanie tego typu oczyszczalni również przypomina opisywane powyżej rozwiązania. Dopływające ścieki przepływają pomiędzy ziarnami gruntu na powierzchni których rozwija się błona biologiczna w skład której wchodzą mikroorganizmy utleniające zanieczyszczenia.
Wbrew pozorom oczyszczalnie hydrofitowe nie są proste ani w projektowaniu ani wykonaniu. By móc w pełni cieszyć się wygodą i niewątpliwą estetyką tych oczyszczalni, warto zlecić jej założenie wykwalifikowanej firmie.

Zalety oczyszczalni hydrobotanicznych:
- względnie niska cena budowy
- praktycznie „bezobsługowe”
- odporność na nierównomierny dopływ ścieków
- możliwość wykorzystania elementów oczyszczalni w lokalnym krajobrazie
Wady oczyszczalni hydrobotanicznych:
- konieczność przeznaczenia znacznej powierzchni działki pod budowę systemu gruntowo- roślinnego (od 5 do 10m2/na mieszkańca)
- z czasem grunt wokół drenażu ulega zakolmatowaniu w wyniku rozrastającej się błony biologicznej
- budowa wymaga sporego nakładu pracy

Bardziej zaawansowanymi i równie skutecznymi są metody sztuczne. Ich działanie opiera się na złożu biologicznym albo na osadzie czynnym.

Złoże biologiczne- najpopularniejszy typ urządzenia dostępny w sprzedaży. Jego działanie oparte jest na równomiernym i systematycznym dostarczaniu ścieków bezpośrednio do złoża w warunkach tlenowych. Oprócz zraszania materiału wypełniającego popularne jest też jego napowietrzanie za pomocą dyszy lub dyfuzora umieszczonego w pobliżu dna oczyszczalni. Przepływ pęcherzyków powietrza przez pakiety zawieszone w masie ścieku dostarcza tlen niezbędny do rozwoju mikrobiologicznego. Warto też wspomnieć o ciekawych konstrukcjach typu złoża obrotowe w formie dysków częściowo zanurzonych w ścieku czy złoża fluidalne będące luźno unoszonymi kształtkami w napowietrzanej cieczy. Naturalne materiały z których kiedyś produkowano złoża takie jak tuf wulkaniczny, tłuczeń czy gruz ceglany zostały wyparte przez kształtki z polietylenu. Jego zaletą jest lekkość oraz trwałość. Pomimo przeróżnych rozwiązań technicznych działanie tych oczyszczalni sprowadza się do wyprodukowania błony biologicznej na złożu. Dopływ ścieków, a tym samym substancji pokarmowych sprzyja rozwojowi mikroorganizmów zwierzęcych jak i roślinnych. Ich skupiska tworzą śluzowatą błonę zwaną biologiczną, która w prawidłowo pracującej oczyszczalni ma barwę od jasno brązowej do ciemnobrązowej, prawie czarnej. Proces oczyszczania polega na utlenianiu i mineralizacji zanieczyszczeń zawartych w ściekach.
Kolejnym etapem oczyszczania jest grawitacyjne oddzielenie ścieków oczyszczonych od fragmentów biomasy odrywającej się od złoża. Czysty i klarowny ściek nadaje się do rozsączenia w gruncie lub odprowadzenia do wód powierzchniowych.
Oczyszczalnie tego typu charakteryzują się wysoką skutecznością przy stosunkowo niewysokiej wydajności. Prawidłowo funkcjonujące złoże jest w stanie zredukować ilość BZT5 do 98%, zawiesiny w 95%, a bakterie chorobotwórcze w 95%. Praca złoża zostaje zahamowana przy spadku temperatury poniżej 6°C.

Zalety złóż biologicznych:
- wysoka skuteczność
- odporność na nierównomierność dopływu ścieków
- niewielka powierzchnia zajmowana przez urządzenie
- niskie koszty eksploatacji
Wady złóż biologicznych:
- konieczność okresowego czyszczenia złoża
- rzadko udaje się rozprowadzić ścieki grawitacyjnie na złoże bez dodatkowych urządzeń, a ich występowanie siłą rzeczy z czasem wymusi serwis lub ich wymianę

Osad czynny- metoda oparta na naturalnych procesach tlenowych samooczyszczania się wód powierzchniowych. W przypadku oczyszczalni ścieków procesy te są oczywiście zintensyfikowane. Wykorzystuje się do tego specjalnie zaprojektowane urządzenia mające zapewnić właściwe warunki życiowe i rozwojowe dla drobnoustrojów. Wszystkie opisane metody opisane opierają się na absorpcji i mineralizacji substancji organicznych w wyniku metabolizmu organizmów. Nie inaczej jest w przypadku osadu czynnego. Różnica pomiędzy wszelkiego rodzaju złożami, a osadem czynnym polega na miejscu gdzie zachodzi oczyszczanie. W złożach mamy do czynienia z przytwierdzoną biomasą, natomiast w osadzie czynnym jest ona zawieszona (unoszona) w masie ścieków. Biomasę zawieszoną tworzą nieregularne formy wielkości 50- 100µ zbudowane z mineralnego jądra w śluzowatej otoczce złożonej w głównej mierze z bakterii heterotroficznych, rzadziej autotroficznych. Formy te nazywa się kłaczkami. Ważnym elementem zapewniającym prawidłową pracę reaktora i tym samym zaspokajanie funkcji życiowych organizmów jest utrzymywanie kłaczków w stanie zawieszonym wraz z odpowiednim napowietrzaniem. Minimalna zawartość tlenu gwarantująca prawidłową jego pracę to 0,5mg/dm3. W przydomowych oczyszczalniach stosowane są zazwyczaj dyfuzory gwarantujące spełnienie tych dwóch warunków- napowietrzania i mieszania.
Kolejnym etapem oczyszczania jest oddzielenie osadu czynnego od cieczy w osadniku wtórnym. Oczyszczone ścieki są kierowane lub przepompowywane do odpływu, a nadmiar osadu z osadnika jest zawracany (recyrkulowany) do komory bioreaktora. Wypływające ścieki zazwyczaj są już na tyle oczyszczone, że nadają się do rozsączenia w gruncie lub odprowadzenia do wód powierzchniowych.
Skuteczność tego typu oczyszczalni sięga 98% redukcji BZT5, 95% zawiesiny ogólnej i pozwala usunąć do 98% bakterii chorobotwórczych.

Zalety złóż biologicznych:
- wysoka skuteczność
- niewielka powierzchnia zajmowana przez urządzenie
Wady złóż biologicznych:
- konieczność zasilania energią elektryczną
- wrażliwość na nierównomierność dopływu ścieków
- wrażliwość organizmów na substancje toksyczne

Autor: Tomasz Widłak

Literatura:
Nowoczesne systemy oczyszczania ścieków. Łomotowski J., Szpindor A.
Fizyczno- chemiczne badanie wody i ścieków. Hermanowicz W., Dojlido J., Dożańska W., Koziorowski B., Zerbe J.
Poradnik eksploatatora oczyszczalni ścieków. Bartoszewski i inni.
Przydomowe oczyszczalnie ścieków. Poradnik. Heidrich Z.
Oczyszczalnie ścieków- procesy biologiczne i chemiczne. Henze M., Harremoes P., la Cour Jansen J., Arvin E.

 

  • Witam. Rynek sprzedaży oferuje oczyszczalnie działające w oparciu o złoże czy osad czynny. Nadal popularne są oczyszczalnie z drenażem rozsączającym. Oczyszczalnie hydrobotaniczne czy z filtrem piaskowym też mają swoje zalety ale trzeba wiedzeć jak je zbudować lub wybrać solidnego wykonawcę. Proponuję wybrać produkt markowy działający w technologii złoża lub osadu czynnego. Tak, Sotralentz to dobra marka :) Pozdrawiam

    Tomasz Widłak, 2013-08-17 10:00

  • Jaki typ oczyszczalni jest najlepszy? Sotralentz to dobra marka?

    Janek Kos, 2013-08-16 12:44